Tâm vận hành như thế nào?

(Tran Nhan Tong Academy) – Hiểu được tâm vận hành và làm thế nào để làm chủ được tâm của mình là chủ đề đặc biệt trong bài giảng sau đây của thiền sư Thích Nhất Hạnh. Tran Nhan Tong Academy xin giới thiệu đến quý độc giả cùng đọc và suy ngẫm.
Website Watkins của nước Anh đã bình chọn Top 100 người có ảnh hưởng nhất về tinh thần của thế giới năm 2012, trong đó thiền sư Thích Nhất Hạnh đứng vị trí thứ 3, Đức Dalai Latma xếp vị trí thứ 1.
Trước khi có thể đi cho tổ tiên, đi cho những người làm hại mình, chúng ta cần học cách đi cho chính mình. Để làm được điều này, chúng ta phải hiểu được tâm mình, hiểu được sự liên hệ giữa đôi chân và khối óc. Thiền sư Thường Chiếu nói rằng: “Khi chúng ta hiểu được sự vận hành của tâm thì sự thực tập của chúng ta trở nên dễ dàng.” Nói cách khác, nếu chúng ta có chánh niệm thì đôi chân của chúng ta sẽ đi một cách rất tự nhiên.
Bụt đã dạy rằng thức luôn luôn trôi chảy như một dòng nước. Thức có bốn loại: tiền ngũ thức (năm thức đầu), ý thức, mạt na thức và tàng thức. Đôi khi bốn thức này được chia thành tám loại, trong đó tiền ngũ thức được chia thành năm (nhãn thức, nhĩ thức, tỉ thức, thiệt thức, thân thức). Khi chúng ta đi trong chánh niệm thì tất cả bốn tầng thức này đều hoạt động.
Ý thức (mind consciousness) là thức đầu tiên, sử dụng hầu hết năng lượng của chúng ta. Ý thức là thức hoạt động, là một phần của thức, nó phán xét, lo lắng, phân tích và lên kế hoạch. Khi nói về ý thức, chúng ta cũng nói đến thân thức, bởi vì ý thức không thể có mặt nếu không có não. Thân và tâm đơn giản là hai mặt của cùng một thực tại. Thân mà không có thức thì không phải là một thân thể thực sự, một thân thể sống. Ngược lại nếu không có thân thì thức cũng không thể tự biểu hiện được.

                                                    

Thiền sư Thích Nhất Hạnh

Chúng ta có thể tự luyện tập để lấy đi cái phân biệt sai lầm giữa não và thức. Chúng ta không nên nói thức được sinh ra từ não, bởi vì nếu nói ngược lại là: “não được sinh ra từ thức” thì điều đó cũng đúng. Não chỉ chiếm hai phần trăm trọng lượng cơ thể, nhưng lại tiêu thụ tới hai mươi phần trăm năng lượng của cơ thể. Vì vậy, sử dụng ý thức làm hao tốn nhiều năng lượng. Suy nghĩ, lo lắng, lên kế hoạch lấy đi rất nhiều năng lượng của chúng ta.
Chúng ta có thể tiết kiệm năng lượng bằng cách luyện cho ý thức của mình có thói quen chánh niệm. Chánh niệm giúp chúng ta có mặt trong giây phút hiện tại, cho phép ý thức của chúng ta thư giãn và buông bỏ được những lo lắng về quá khứ hoặc những dự đoán cho tương lai.
Thức thứ hai là tiền ngũ thức (sense consciousness), là thức phát sinh từ năm giác quan: cái thấy, cái nghe, cái ngửi, cái nếm, cái xúc chạm. Khi đi, khi nhìn, khi nếm, khi ngửi, khi nghe, khi tiếp xúc chúng ta cũng dùng thức này. Đôi khi, chúng ta gọi các giác quan này là “cửa’’ hay “cổng”, bởi vì tất cả các đối tượng của tri giác đi vào thức đều qua các giác quan này. Tiền ngũ thức luôn luôn bao gồm ba yếu tố: thứ nhất là căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân), thứ hai là cảnh (đối tượng của năm giác quan: sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp) và yếu tố cuối cùng là kinh nghiệm của chúng ta qua những gì chúng ta thấy, nghe, ngửi, nếm và xúc chạm.
Thức thứ ba là tàng thức, là vùng sâu kín nhất. Thức thứ ba này có rất nhiều tên gọi. Truyền thống Bắc tông gọi là tàng thức, tiếng sanskrit là A-lại-gia thức. Trong truyền thống Nam tông, người ta dùng tiếng pali là bhavanga, để mô tả loại thức này, gọi là hữu phần thức. Bhavanga nghĩa là luôn trôi chảy như một dòng sông. Tàng thức có khi được gọi là căn bản thức (root consciousness, mulavijnama), hoặc nhất thiết chủng thức (the totality of the seeds, sarvabijaka. Tàng nghĩa là giữ lại và duy trì (keep and preserve).
Những tên gọi khác nhau này có hàm ý nói lên ba đặc tính của tàng thức:
- Đặc tính thứ nhất là một nơi, một cái kho để cất chứa tất cả các loại hạt giống. Hạt mù tạt (mustard) tuy rất nhỏ nhưng nếu có cơ hội nảy mầm, cái vỏ bên ngoài sẽ nứt ra và cái rất nhỏ bên trong trở thành cái rất lớn, đó là một cây mù tạt to cao. Trong Phúc Âm, người ta nói đến hình ảnh hạt mù tạt có khả năng trở thành một cây rất lớn, có nhiều chim chóc đến ca hót và làm tổ sinh sống. Hạt mù tạt tượng trưng cho tất cả những gì được cất chứa trong tàng thức. Mọi thứ chúng ta thấy hoặc tiếp xúc đều có hạt giống nằm sâu trong tàng thức.
- Đặc tính thứ hai là tàng trữ, bởi vì tàng thức không chỉ đưa vào các thông tin mà nó còn có công năng nắm giữ và duy trì.
- Đặc tính thứ ba, là hữu phần thức (bhavanga), là khả năng xử lý (processing) và chuyển hóa.
Tàng thức giống như viện bảo tàng vậy. Viện bảo tàng chỉ được gọi là viện bảo tàng khi có những cổ vật được cất giữ trong đó. Khi không có gì trong đó cả thì ta gọi là một tòa nhà mà không phải là viện bảo tàng. Viện bảo tàng phải bao gồm những cổ vật được cất chứa và gìn giữ trong đó. Chuyên viên bảo quản phải có trách nhiệm giữ gìn và bảo trì các cổ vật ấy. Tàng thức bao gồm năng tàng (khả năng cất giữ) và sở tàng (đối tượng được cất giữ). Đó là tất cả các thông tin từ quá khứ, từ tổ tiên của chúng ta và tất cả các thông tin nhận được từ những thức khác. Trong truyền thống đạo Bụt, các thông tin này được cất giữ dưới hình thức hạt giống (bija).
Giả sử sáng nay lần đầu tiên chúng ta được nghe tụng kinh. Tai và âm thanh đến với nhau làm biểu hiện một tâm hành, gọi là xúc. Sự tiếp xúc này gây nên một sự rung động đến tàng thức. Như vậy có thể nói tâm hành này là một hạt giống mới rơi xuống tàng thức. Tàng thức có khả năng tiếp nhận và duy trì. Tàng thức cất giữ tất cả các thông tin mà nó nhận được. Tuy nhiên, chức năng của tàng thức không chỉ có tiếp nhận và duy trì mà còn làm hiện hành (biểu hiện) các hạt giống, các thông tin.
Công việc này không làm hao tổn gì. Tàng thức không tiêu tốn nhiều năng lượng như ý thức. Tàng thức có khả năng làm việc mà không cần phải dụng công nhiều. Vì vậy muốn tiết kiệm năng lượng chúng ta đừng suy nghĩ nhiều, đừng hoạch định nhiều và cũng đừng lo lắng nhiều quá. Hãy để cho tàng thức làm hết mọi chuyện.
Tàng thức hoạt động không cần sự có mặt của ý thức. Nó có khả năng làm được nhiều thứ, lập ra nhiều kế hoạch, quyết định được nhiều điều mà không cần biết quyết định đó là gì. Ví dụ như khi đi vào một gian hàng để tìm mua một cái mũ hay một chiếc áo sơ mi, ta có cảm tưởng trong khi nhìn vào những thứ được trưng bày ta có tự do, rằng nếu tài chính cho phép ta sẽ tự do lựa chọn những gì ta muốn. Nếu người bán hàng hỏi ta thích gì, ta có thể chỉ hoặc nói cái mình muốn và ta có cảm giác lúc này ta là người tự do, ta có thể dùng ý thức của mình để lựa chọn những gì mình muốn. Nhưng thực chất, đó là một ảo tưởng. Mọi thứ mà chúng ta lựa chọn đã có sẵn trong tàng thức và chúng ta không còn là người tự do nữa, chúng ta bị nô lệ. Cảm giác đẹp, cảm giác thích hay không thích đã được quyết định rất chắc chắn, rất thận trọng ở tàng thức rồi.
Chúng ta tưởng rằng chúng ta có nhiều tự do, đó là một ảo tưởng. Thực ra mức độ tự do của ý thức chúng ta rất nhỏ. Tàng thức ra lệnh cho chúng ta làm nhiều thứ, bởi vì tàng thức tiếp tục nhận vào, ôm ấp, duy trì, làm hiện hành và quyết định mà không cần sự tham dự của ý thức. Tuy nhiên nếu biết thực tập, chúng ta có thể tác động đến tàng thức, chúng ta có thể giúp tàng thức biết cách cất giữ và làm hiện hành những hạt giống tốt, đồng thời có những quyết định hay hơn.
Cũng như ý thức và tiền ngũ thức, tàng thức cũng tiêu thụ. Khi xung quanh ta có một nhóm người thì cho dù ta muốn ta là ta, ta cũng tiêu thụ cách thức của nhóm người đó, chúng ta tiêu thụ tàng thức của họ. Thức của chúng ta được nuôi bằng thức của những người khác. Cách chúng ta quyết định, những gì chúng ta thích hay không thích đều phụ thuộc vào cách nhìn của cộng đồng. Có thể ban đầu chúng ta thấy không đẹp lắm, nhưng nếu nhiều người cho là đẹp thì từ từ chúng ta cũng thấy đẹp. Đó là vì tâm thức cá nhân được làm bằng tâm thức cộng đồng.
Giá trị của đồng đô la được làm bằng suy nghĩ của cộng đồng chứ không phải chỉ là những yếu tố kinh tế khách quan. Sự sợ hãi, tham vọng, mong muốn của con người làm cho đồng đô la lên xuống. Chúng ta cũng bị ảnh hưởng bởi cách nhìn, cách suy tư của cộng đồng. Vì vậy, chọn môi trường sống xung quanh rất quan trọng. Chúng ta phải chọn môi trường như thế nào để quanh ta là những người có tình thương, có hiểu biết, có từ bi, bởi vì đêm ngày chúng ta sẽ bị ảnh hưởng bởi tâm thức của cộng đồng đó.
Tàng thức đem lại cho ta sự chứng ngộ và chuyển hóa. Khả năng này được chứa đựng trong nghĩa thứ ba là hằng chuyển (always flowing). Tàng thức giống như một khu vườn mà chúng ta có thể gieo hạt lên đó. Chúng ta có thể gieo các loại hoa, các loại cây ăn trái và rau củ, để rồi sau đó hoa trái và rau củ sẽ lớn lên. Ý thức của chúng ta chỉ là người làm vườn. Người làm vườn có khả năng làm đất, chăm sóc đất và tất nhiên phải tin tưởng vào khả năng của đất – tin rằng đất này sẽ cho ra hoa trái. Là một hành giả, chúng ta không thể chỉ dựa vào ý thức mà còn phải dựa vào tàng thức nữa bởi vì tất cả những quyết định đều được thực hiện ở tàng thức.
Giả sử ta gõ nhập một thông tin nào đó vào máy vi tính thì những thông tin này sẽ được lưu vào ổ cứng. Ổ đĩa này giống như tàng thức vậy. Mặc dù nội dung không xuất hiện trên màn hình nhưng thông tin vẫn còn đó, chỉ cần nhấn đúng nút thì nội dung sẽ biểu hiện. Hạt giống (bija) trong tàng thức cũng giống như những dữ liệu chúng ta cất giữ trong máy. Nếu muốn, chúng ta chỉ cần nhấn một cái là những dữ liệu sẽ xuất hiện trên màn hình ý thức. Ý thức chúng ta giống như màn hình và tàng thức giống như ổ đĩa cứng, bởi vì tàng thức có thể cất chứa rất nhiều thứ trong đó. Chính nhờ khả năng cất chứa, duy trì và bảo quản của tàng thức mà các thông tin, dữ liệu không bị xóa đi.
Tuy nhiên, khác với những thông tin trên ổ đĩa cứng, tất cả các hạt giống trong tàng thức đều mang tính hữu cơ có thể thay đổi, chuyển hóa được. Chẳng hạn hạt giống giận dữ có thể yếu đi và năng lượng giận dữ có thể được chuyển hóa thành năng lượng thương yêu; hạt giống thương yêu có thể được tưới tẩm và lớn mạnh hơn. Tính chất của các pháp, của các thông tin được lưu giữ và vận hành trong tàng thức là luôn luôn trôi chảy và chuyển biến. Tình thương có thể biến thành hận thù và hận thù cũng có thể được chuyển hóa trở lại thành tình thương.
Bên cạnh đó, tàng thức cũng là một nạn nhân. Khi chưa đạt được đại viên cảnh trí, tàng thức là đối tượng của sự vướng mắc. Tàng thức không được tự do. Trong tàng thức cũng có những yếu tố của vô minh như giận dữ, mê mờ, sợ hãi và những yếu tố này tạo thành một sức mạnh, một năng lượng níu lấy tàng thức và muốn chiếm hữu tàng thức làm của riêng. Đó là thức thứ tư, gọi là Mạt na thức. Mạt na thức cũng có thể gọi là chuyển thức (cogitation). Thức mạt na tin vào một cái ngã riêng biệt, tin vào một con người. Nằm sâu trong tàng thức là một ý niệm cho rằng có một cái ngã tách rời với những yếu tố vô ngã khác. Thức này, cảm thọ này và cái bản năng được gọi “tôi là” này, nằm rất sâu trong tàng thức. Nó không phải là một cái thấy của ý thức. Chức năng của mạt na là níu lấy tàng làm ngã, ôm lấy tàng thức như một cái ngã riêng biệt và chiếm hữu tàng thức làm của riêng.
Mạt na thức có một tên gọi khác là Chấp trì (adana). Chấp trì có nghĩa là nắm giữ, nắm bắt, chiếm hữu làm của riêng (appropriation). Chúng ta hãy tưởng tượng đến một cây dây leo đâm chồi và cái chồi này trở lại ôm lấy bao quanh thân cây. Cái ảo tưởng tin rằng có một cái ngã này nằm sâu trong tàng thức một cách kiên cố. Đó là kết quả của vô minh và sợ hãi. Ảo tưởng này cũng tạo ra một nguồn năng lượng quay trở lại ôm lấy tàng thức và biến tàng thức trở thành đối tượng thương yêu duy nhất của nó.
Chức năng của mạt na là chiếm hữu tàng thức làm của riêng như của chính nó. Mạt na luôn luôn hoạt động và không bao giờ rời khỏi tàng thức. Nó luôn luôn ôm lấy, nắm giữ hoặc bám chặt vào tàng thức. Nó tin rằng tàng thức là đối tượng thương yêu của nó. Vì vậy mà tàng thức không được tự do. Mạt na có ảo tưởng rằng tàng thức là “tôi”, là “người tình” của tôi, nên tôi không thể buông bỏ được. Đêm ngày mạt na có một nhận thức sâu kín và bí mật rằng: “Cái này là tôi, cái này là của tôi. Tôi phải làm mọi cách để nắm lấy, bảo vệ và biến nó thành cái của tôi.” Mạt na được sinh ra và ăn sâu vào tàng thức. Nó đi lên từ tàng thức và quay trở lại ôm lấy tàng thức như là đối tượng của nó: “Anh là người tình của tôi, anh là tôi”.

Bốn thức tương tác như thế nào?
Bây giờ khi đã có tên gọi của bốn thức, chúng ta có thể thấy được sự ảnh hưởng và tác động qua lại của chúng. Có khi đạo Bụt ví tàng thức như là một biển thức và các thức khác là những con sóng đi lên từ lòng biển thức đó. Khi có gió thì ngọn gió sẽ kích động cho các thức khác biểu hiện.
Tàng thức là cái căn bản, là nền tảng, là gốc rễ. Từ nền tảng căn bản này mà ý thức biểu hiện và hoạt động. Đôi khi ý thức cũng nghỉ ngơi và trở về lại tàng thức. Trong trường hợp này, tàng thức là khu vườn và ý thức là người làm vườn. Mạt na cũng nảy sinh từ tàng thức nhưng rồi quay trở lại ôm lấy tàng thức và xem tàng thức như tài sản, như đối tượng thương yêu của nó cứ như thế suốt đêm ngày, vì vậy mà mạt na còn được gọi là “tình thức”.
Khi yêu ai, mình không thật sự yêu người đó. Mình tạo ra một hình ảnh hoàn toàn khác với thực tại. Sau khi sống với người đó một hai năm, mình mới khám phá ra hình ảnh mà mình có về người kia quá khác xa với thực tại. Mặc dù mạt na được sinh ra từ tàng thức, nhưng cách nhìn của nó về tàng thức cũng đầy vô minh và tri giác sai lầm. Mạt na tạo ra hình ảnh về tàng thức như đối tượng thương yêu của nó và đối tượng này không đúng với thực tại. Khi chúng ta chụp hình một người nào đó thì tấm hình đó chỉ là một tấm hình mà không phải là người đó. Mạt na nghĩ rằng nó yêu tàng thức, nhưng thực tế nó chỉ yêu cái hình ảnh do chính nó tạo ra mà thôi. Đối tượng của thức có thể là thực tại mà cũng có thể là một đới chất (representation) do chúng ta đã chủ quan bịa đặt ra.
Vì vậy, chúng ta có người làm vườn là ý thức, chúng ta có tình thức là mạt na. Tuy nhiên ý thức có thể bị gián đoạn. Chẳng hạn như khi ngủ mà không mộng mị hay khi bị hôn mê thì ý thức hoàn toàn ngưng hoạt động. Khi chúng ta đi vào một trạng thái định nào đó thật sâu, ý thức cũng ngưng hoạt động hoàn toàn ­- không suy nghĩ, không hoạch định, không gì cả. Tuy nhiên, tàng thức vẫn tiếp tục hoạt động. Thiền hành sâu cũng có thể như thế. Khi chúng ta đi, tàng thức vẫn tiếp tục làm việc nhưng chúng ta không ý thức về điều đó.

                                                                                         

Ý thức có thể hoạt động độc lập mà cũng có thể cộng tác với tiền ngũ thức. Giả sử chúng ta đi xem triển lãm, đứng trước một bức tranh thì nhãn thức chúng ta hoạt động. Có thể giây phút đầu tiên nhãn thức nhìn vào tác phẩm nghệ thuật mà không có một chút suy nghĩ hay đánh giá nào. Nhưng thấy được đối tượng ngay trong lòng sự vật chỉ kéo dài được một sát na (kshana), một giây phút rất ngắn ngủi. Ngay sau đó, những kinh nghiệm trong quá khứ đi lên cùng với những đánh giá, phán xét, cái này như thế này như thế kia. Đó là sự cộng tác giữa hai thức: ý thức và nhãn thức. Khi ý thức làm việc với tiền ngũ thức, gọi là ý thức ngũ câu (associative consciousness). Nếu đi sâu vào định chúng ta sẽ không thấy, không nghe, không tiếp xúc gì nữa cả. Lúc này, ý thức làm việc một mình, gọi là ý thức độc đầu (independent mind consciousness). Trong thiền định, chúng ta thường sử dụng ý thức độc đầu này. Chúng ta đóng hết hai mắt, hai tai lại, chúng ta không muốn bị phân tán bởi những gì chúng ta thấy hoặc nghe. Vì thế định được phát sinh từ ý thức.
Cũng có khi tiền ngũ thức hoạt động hợp tác với tàng thức mà không đi qua ý thức. Điều này nghe có vẻ hơi ngộ nghĩnh, nhưng lại xảy ra rất thường xuyên. Ví dụ khi lái xe, dù ý thức ta đang nghĩ về những chuyện khác, ta cũng có khả năng tránh được nhiều tai nạn. Hay thậm chí có khi ta không hề nghĩ gì đến chuyện lái xe cả, mà tai nạn vẫn không xảy ra. Khi đi, hiếm khi ta bị vấp té. Đó là vì những ấn tượng, những hình ảnh mà nhãn thức cung cấp đã được tàng thức nhận vào và làm quyết định dưới đó không qua ý thức. Khi có ai đó bất thình lình đưa một vật gì gần vào mắt ta, hay có ai đó sắp đánh ta, hoặc có một vật nào đó sắp rơi trúng ta thì ta phản xạ rất nhanh. Cái quyết định đó, hành động nhanh nhẹn đó không phải do ý thức làm nên. Chúng ta không cần nghĩ là: “Ồ, có một tảng đá, vì vậy mình phải bước qua.” Chúng ta chỉ hành động thôi. Bản năng tự vệ đó đi lên từ tàng thức.
Có một hôm tôi nằm mơ. Vào thời xưa, ở châu Á, người ta phải tự xay gạo. Trước khi nấu cơm, phải lấy lúa đi xay. Cái cối xay gạo trong chùa có một âm thanh, nhịp điệu rất đặc biệt. Một ngày nọ, tôi đang nghỉ trưa, lúc đó vào khoảng một giờ rưỡi. Trời rất nóng. Người ta thường thích ngủ trưa nửa giờ trước khi tiếp tục các sinh hoạt khác. Trong lúc đang ngủ trưa, tôi nghe có tiếng xay lúa, nhưng thực ra đó là tiếng mài mực tàu của một em học trò. Để có mực viết bằng cọ, người ta phải cho một ít nước vào đĩa và mài mực vào. Tiếng mài mực, bằng cách nào đó, qua nhĩ thức của tôi, đi vào tàng thức và được truyền đến ý thức. Cho nên trong giấc mơ, tôi nghe thấy ai đó đang giã gạo. Vì vậy, ấn tượng đi vào bằng hai con đường: con đường ý thức hoặc con đường tàng thức. Tất cả mọi thứ đi qua tiền ngũ thức đều có thể được cất giữ, phân tích và vận hành bởi tàng thức. Không phải lúc nào chúng cũng đi qua ý thức, chúng có thể đi trực tiếp từ tiền ngũ thức đến tàng thức.
Vào đêm tối khi trời lạnh, cho dù chúng ta không mơ, ý thức ta không hoạt động, nhưng cảm giác lạnh vẫn đi vào cơ thể ta qua thân thức (một trong năm thức đầu), tạo nên một sự rung động ở tàng thức và buộc chúng ta đưa tay kéo mền lên đắp.
Cho dù đang lái xe, sửa máy hoặc làm một công việc nào đó, chúng ta cũng có thể để cho năm thức đầu hợp tác với tàng thức. Điều này giúp chúng ta có khả năng làm được nhiều thứ mà không cần sự can thiệp của ý thức. Khi đưa ý thức vào công việc thì chúng ta có khả năng ý thức được các tâm hành đang phát khởi.
“Hành” (tiếng Sankrit gọi là samskara) nghĩa là những hiện tượng được biểu hiện khi có đủ các điều kiện hợp thành. Nhìn vào một đóa hoa, chúng ta có thể nhận ra nhiều yếu tố kết hợp lại với nhau trong đó để cho một đóa hoa biểu hiện. Chúng ta biết rằng nếu không có mưa thì sẽ không có nước và như thế hoa không thể biểu hiện được. Chúng ta thấy mặt trời cũng có mặt trong đó. Đất đai, phân bón, người làm vườn, thời gian, không gian và nhiều yếu tố khác nữa kết hợp lại để cho đóa hoa biểu hiện. Đóa hoa không thể tồn tại biệt lập. Đóa hoa là tập hợp của nhiều yếu tố, đó là hành. Mặt trời, mặt trăng, sông, núi… tất cả đều như thế cả, tất cả đều là hành. Từ “hành” nhắc nhở chúng ta rằng không có một cái gì tồn tại biệt lập, chỉ có nhiều yếu tố kết hợp lại để cho một cái gì đó biểu hiện mà thôi.
Là một hành giả thực tập theo giáo lý đạo Bụt, chúng ta có thể tự tập luyện để khi nhìn vào sự vật chúng ta thấy được tất cả đều do nhiều yếu tố, nhiều nhân duyên kết hợp lại mà thành. Chúng ta biết rằng, tất cả các pháp luôn luôn biến đổi – chư hành vô thường. ‘Vô thường’ là một trong những then chốt của thực tại, bởi vì mọi thứ đều đổi thay.

Tâm hành
Các hành, các hiện tượng tồn tại trong tâm ý thì gọi là tâm hành. Khi có sự tiếp xúc giữa các căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân) và cảnh (sắc, thanh, hương, vị, xúc) thì thức phát sinh. Ngay giây phút đầu tiên khi con mắt chúng ta nhìn vào một đối tượng, hoặc chúng ta cảm nhận một luồng gió thổi qua làn da của mình thì tâm hành đầu tiên biểu hiện là xúc. Sự xúc chạm này gây nên một làn rung động đến tàng thức.
Nhưng nếu sự xúc chạm này không đủ mạnh thì sự rung động sẽ ngưng lại, tàng thức trở lại trạng thái yên tĩnh của nó; và chúng ta vẫn tiếp tục ngủ hoặc tiếp tục làm việc, vì các ấn tượng do xúc tạo ra không đủ mạnh để gây sự chú ý của ý thức. Giống như những con thiêu thân khi đậu trên mặt nước, chúng làm cho mặt nước có những gợn sóng lăn tăn. Nhưng sau khi chúng bay đi thì mặt nước hoàn toàn yên tĩnh trở lại. Vì vậy cho dù tâm hành có biểu hiện và hữu phần thức (life continuum) rung lên nhưng nếu các ấn tượng do xúc tạo ra quá yếu thì ý thức cũng không nhận biết được.
Trong tâm lý học Phật giáo, có khi nói bốn mươi chín tâm hành, có khi nói năm mươi mốt tâm hành. Trong truyền thống Làng Mai, chúng ta thường nói đến năm mươi mốt tâm hành. Năm mươi mốt tâm hành cũng được gọi là tâm sở (mental concomitants), chúng chính là nội dung của thức. Nếu không có tâm hành thì thức cũng không có. Cũng như những giọt nước, giọt nước chính là dòng sông. Nếu không có những giọt nước thì dòng sông cũng không có. Chẳng hạn như tâm hành giận, ý thức có thể hoạt động như thế nào đó mà cơn giận biểu hiện trong ý thức. Lúc đó ý thức đầy sự giận dữ và chúng ta có cảm tưởng là ý thức của chúng ta chỉ có cơn giận, ngoài ra không có gì nữa cả. Nhưng thực tế, ý thức chúng ta không phải chỉ là cơn giận, bởi vì sau đó lòng từ bi phát khởi và ý thức trở thành tâm từ bi. Vào những thời điểm khác nhau thì ý thức bao gồm năm mươi mốt tâm hành; chúng có thể là tâm hành thiện, tâm hành ác, hoặc tâm hành bất định (không thiện mà cũng không ác).
Khi nhìn một đàn chim bay lượn rất ngoạn mục trên bầu trời, chúng ta thấy không có một người nào điều khiển hay buộc chúng phải bay theo một đội hình nào cả. Chúng ta không cần một cái ngã để làm cho chúng bay. Các con chim chỉ việc bay thôi. Cũng giống như một đàn ong không cần phải có ai đó ra lệnh cho con ong này bay bên trái hay con ong kia bay bên phải. Chúng tự truyền thông với nhau và tạo thành một đàn ong. Trong tất cả các con ong này, mỗi con đều có một nhiệm vụ khác nhau, không có con ong nào đòi làm “sếp” hay đòi làm ong chúa cả. Con ong chúa không phải là chủ, chức năng của nó chỉ để đẻ trứng. Nếu chúng ta có một đoàn thể thực tập vững chãi, một tăng thân đẹp thì chúng ta cũng hành xử giống như đàn ong vậy, trong đó từng cá nhân làm nên cái tập thể mà không cần có một ông chủ hay một ai khác chỉ đạo.
Khi chúng ta nói “trời mưa” tức là chúng ta muốn nói đến cơn mưa đang xảy ra. Không cần có một ai đó trên kia làm ra mưa, không phải có mưa rồi có ai đó làm cho mưa rơi. Thực ra, nói ‘mưa rơi’ nghe rất buồn cười bởi vì nếu không rơi thì sẽ không có mưa – mưa là rơi. Cách nói của chúng ta thường có một chủ thể đi kèm với một động từ. Vì vậy, chúng ta dùng từ “trời” khi chúng ta nói “trời mưa”. ‘Trời’ là chủ thể, là người làm ra mưa, nhưng nếu nhìn sâu chúng ta sẽ thấy không cần có người làm ra mưa mà chỉ cần mưa thôi. Mưa và rơi là một. Hành động của chim và chim là một. Không có một cái ngã, một ông chủ nào tham dự vào đó cả.
Có một tâm hành gọi là vitarka – tầm, nghĩa là truy tìm, suy nghĩ (initial thought). Khi dùng động từ “suy nghĩ”, chúng ta cần một chủ thể đi với động từ đó, như: tôi nghĩ, quý vị nghĩ, anh ta nghĩ. Nhưng thực sự chúng ta không cần có một chủ thể để cho suy nghĩ phát khởi. Suy nghĩ mà không cần có người suy nghĩ – điều này hoàn toàn có thể xảy ra được. Suy nghĩ là suy nghĩ về cái gì. Nhận thức là nhận thức điều gì. Nhận thức và đối tượng nhận thức là một.
Khi ông Descartes nói: “Tôi suy nghĩ, tức là có tôi đây” (I think, therefore I am). Quan điểm của ông ta là nếu tôi suy nghĩ thì phải có một cái “tôi” để cho suy nghĩ được hình thành. Khi tuyên bố “tôi suy nghĩ”, ông ta tin rằng ông ta có thể chứng minh được có một cái “tôi” tồn tại. Chúng ta có một tập khí rất mạnh là tin vào một cái ngã. Tuy nhiên khi quán chiếu sâu sắc chúng ta có thể thấy được chỉ có suy nghĩ mà không cần người suy nghĩ. Không có người đứng đằng sau suy nghĩ đó – chỉ có suy nghĩ thôi. Chừng đó là đủ rồi.
Bây giờ nếu có ông Descartes ở đây, chúng ta có thể hỏi ông: “Này ông Descartes, ông nói là: ‘Anh suy nghĩ, tức là có anh đây. Nhưng anh là gì?” – Anh là suy nghĩ của anh. Suy nghĩ là đủ rồi. Có một suy nghĩ biểu hiện mà không cần có một cái ngã đứng đằng sau suy nghĩ ấy.
Suy nghĩ không cần có người suy nghĩ. Cảm giác không cần có người cảm giác. Khi không có ngã thì cái giận của mình là gì? Đó là đối tượng để ta thiền quán. Tất cả năm mươi mốt tâm hành phát khởi và biểu hiện không có một cái ngã nào đứng đằng sau để sắp xếp cho cái này hay cái kia biểu hiện. Ý thức của chúng ta có tập khí dựa trên ý niệm về ngã, về mạt na, nhưng chúng ta có thể thiền quán để ý thức thêm về tàng thức của chúng ta. Tàng thức cất giữ những hạt giống của tất cả các tâm hành mà hiện thời không biểu hiện trong tâm mình.
Khi thiền quán, chúng ta tập nhìn sâu để đem ánh sáng và sự hiểu biết vào cách nhìn nhận sự vật của mình. Khi chúng ta đạt được cái nhìn vô ngã thì vô minh không còn. Đó là sự chuyển hóa. Trong truyền thống đạo Bụt, hiểu sâu mang đến sự chuyển hóa. Khi đạt được tuệ giác vô ngã thì mạt na thức – ý niệm “tôi là” – sẽ tan rã và chúng ta sẽ đạt được tự do, hạnh phúc ngay trong giây phút ấy.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh

25 lý do sao bạn nên bắt đầu uống trà xanh ngay bây giờ

Trà xanh ngày càng trở thành một thức uống rất phổ biến trên toàn thế giới vì lợi ích sức khỏe vô cùng mạnh mẽ của nó.
Những gì trà xanh có thể làm cho sức khỏe của bạn là cực kỳ tuyệt vời.
Và nếu bạn không uống 3-4 tách trà xanh ngày hôm nay, bạn chắc chắn không chịu ban cho sức khỏe của bạn một đặc ân lớn.

Green tea has increasingly become a very popular drink worldwide because of its immensely powerful health benefits.
It is extraordinarily amazing what green tea can do for your health.
And if you’re not drinking 3 to 4 cups of green tea today, you’re definitely NOT doing your health a big favor.
Here Are The 25 Reasons Why You Should Start Drinking Green Tea Right Now:
Dưới đây là 25 lý do tại sao bạn nên bắt đầu uống trà xanh ngay bây giờ:
1. Green Tea and Cancer
Green tea helps reduce the risk of cancer.
The antioxidant in green tea is 100 times more effective than vitamin C and 25 times better than vitamin E.
This helps your body at protecting cells from damage believed to be linked to cancer.
1. Trà xanh và bệnh ung thư
Trà xanh giúp giảm nguy cơ ung thư.
Các chất chống oxy hóa trong trà xanh là 100 lần hiệu quả hơn vitamin C và 25 lần tốt hơn so với vitamin E.
Điều này giúp cơ thể bảo vệ tế bào khỏi bị những tổn thương được cho là liên quan đến ung thư.
2. Green Tea and Heart Disease
Green tea helps prevent heart disease and stroke by lowering the level of cholesterol.
Even after the heart attack, it prevents cell deaths and speeds up the recovery of heart cells.
2. Trà xanh và bệnh tim
Trà xanh giúp ngăn ngừa bệnh tim và đột quỵ bằng cách hạ thấp mức độ cholesterol.
Ngay cả sau khi các cơn đau tim, nó ngăn chặn tế bào chết và tăng tốc độ của phục hồi của các tế bào tim.
3. Green Tea and Anti-Aging
Green tea contains antioxidant known as polyphenols which fight against free radicals.
What this means it helps you fight against aging and promotes longevity.
3. Trà xanh và chống lão hóa
Trà xanh có chứa chất chống oxy hóa gọi là polyphenols mà chống lại các gốc tự do.
Điều này có nghĩa nó giúp bạn chống lại sự lão hóa và tăng cường tuổi thọ.
4. Green Tea and Weight Loss
Green tea helps with your body weight loss. Green tea burns fat and boosts your metabolism rate naturally.
It can help you burn up to 70 calories in just one day.
That translates to 7 pounds in one year.
4. Trà xanh và giảm cân
Trà xanh giúp giảm cân cơ thể của bạn. Trà xanh đốt cháy chất béo và tăng tốc độ chuyển hóa của bạn một cách tự nhiên.
Nó có thể giúp bạn đốt cháy lên đến 70 calo chỉ trong một ngày.
Như vậy là đến 7 kg trong một năm.
5. Green Tea and Skin
Antioxidant in green tea protects the skin from the harmful effects of free radicals, which cause wrinkling and skin aging.
Green tea also helps fight against skin cancer.
5. Trà xanh và da
Chất chống oxy hóa trong trà xanh giúp bảo vệ da khỏi tác hại của các gốc tự do gây lão hóa da và nhăn da.
Trà xanh cũng giúp chống lại ung thư da.
6. Green Tea and Arthritis
Green tea can help prevent and reduce the risk of rheumatoid arthritis.
Green tea has benefit for your health as it protects the cartilage by blocking the enzyme that destroys cartilage.
6. Trà xanh và khớp
Trà xanh có thể giúp ngăn ngừa và giảm nguy cơ viêm khớp dạng thấp.
Trà xanh có lợi cho sức khỏe của bạn vì nó bảo vệ sụn bằng cách ngăn chặn các enzyme phá hủy sụn.
7. Green Tea and Bones
The very key to this is high fluoride content found in green tea.
It helps keep your bones strong.
If you drink green tea every day, this will help you preserve your bone density.
7. Trà xanh và Xương
Lời giải đáp quan trọng cho điều này là hàm lượng florua cao tìm thấy trong trà xanh.
Nó giúp giữ cho xương của bạn mạnh mẽ.
Nếu bạn uống trà xanh mỗi ngày, nó sẽ giúp bạn duy mật độ xương của bạn.
8. Green Tea and Cholesterol
Green tea can help lower cholesterol level.
It also improves the ratio of good cholesterol to bad cholesterol, by reducing bad cholesterol level.
8. Trà xanh và Cholesterol
Trà xanh có thể giúp giảm mức cholesterol xuống thấp hơn.
Nó cũng giúp cải thiện tỷ lệ cholesterol tốt trên cholesterol xấu, bằng cách giảm lượng cholesterol xấu.
9. Green Tea and Obesity
Green tea prevents obesity by stopping the movement of glucose in fat cells.
If you are on a healthy diet, exercise regularly and drink green tea, it is unlikely you’ll be obese.
9. Trà xanh và béo phì
Trà xanh ngăn ngừa bệnh béo phì bằng cách ngăn chặn sự di chuyển của glucose vào trong tế bào mỡ.
Nếu bạn có chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục thường xuyên và uống trà xanh, chắc bạn sẽ không bị béo phì.
10. Green Tea and Diabetes
Green tea improves lipid and glucose metabolisms, prevents sharp increases in blood sugar level, and balances your metabolism rate.
10. Trà xanh và bệnh tiểu đường
Trà xanh giúp cải thiện chuyển hóa chất béo và đường, ngăn ngừa tăng mạnh đường máu, và cân bằng tốc độ chuyển hóa của bạn.
11. Green Tea and Alzheimer’s
Green tea helps boost your memory.
And although there’s no cure for Alzheimer’s, it helps slow the process of reduced acetylcholine in the brain, which leads to Alzheimer’s.
11. Trà xanh và Alzheimer
Trà xanh giúp tăng cường trí nhớ của bạn.
Và mặc dù không có cách chữa bệnh Alzheimer, nó giúp làm chậm quá trình giảm acetylcholine trong não, mà dẫn đến bệnh Alzheimer.
12. Green Tea and Parkinson’s
Antioxidants in green tea helps prevent against cell damage in the brain, which could cause Parkinson’s.
People drinking green tea also are less likely to progress with Parkinson’s.
12. Trà xanh và Parkinson
Chất chống oxy hóa trong trà xanh giúp ngăn ngừa chống lại các tổn thương tế bào trong não, mà có thể gây ra bệnh Parkinson.
Người uống trà xanh cũng ít có khả năng tiến triển với Parkinson.
13. Green Tea and Liver Disease
Green tea helps prevent transplant failure in people with liver failure.
Researches showed that green tea destroys harmful free radicals in fatty livers.
13. Trà xanh và bệnh gan
Trà xanh giúp ngăn ngừa suy thận ở những người bị suy gan.
Nghiên cứu cho thấy trà xanh phá hủy các gốc tự do có hại trong gan nhiễm mỡ.
14. Green Tea and High Blood Pressure
Green tea helps prevent high blood pressure.
Drinking green tea helps keep your blood pressure down by repressing angiotensin, which leads to high blood pressure.
14. Trà xanh và huyết áp cao
Trà xanh giúp ngăn ngừa cao huyết áp.
Uống trà xanh giúp giữ cho huyết áp của bạn giảm bằng cách ức chế angiotensin, là chất dẫn đến cao huyết áp.
15. Green Tea and Food Poisoning
Catechin found in green tea can kill bacteria which causes food poisoning and kills the toxins produced by those bacteria.
15. Trà xanh và Ngộ độc thực phẩm
Catechin tìm thấy trong trà xanh có thể giết chết vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm và giết chết các độc tố được sản xuất bởi các vi khuẩn này.
16. Green Tea and Blood Sugar
Blood sugar tends to increase with age, but polyphenols and polysaccharides in green tea help lower your blood sugar level.
16. Trà xanh và đường trong máu
Lượng đường trong máu có xu hướng tăng theo tuổi tác, nhưng polyphenol và polysaccharides trong trà xanh giúp giảm lượng đường trong máu của bạn.
17. Green Tea and Immunity
Polyphenols and flavenoids found in green tea help boost your immune system, making your health stronger in fighting against infections.
17. Trà xanh và miễn dịch
Polyphenols và flavenoids tìm thấy trong trà xanh giúp tăng cường hệ miễn dịch của bạn, làm cho sức khỏe của bạn mạnh mẽ hơn trong cuộc chiến chống lại nhiễm trùng.
18. Green Tea and Cold and Flu
Green tea prevents you from getting a cold or flu.
Vitamin C in green tea helps you treat the flu and the common cold.
18. Trà xanh và lạnh và cúm
Trà xanh ngăn cản bạn khỏi bị cảm lạnh hoặc cúm.
Vitamin C trong trà xanh sẽ giúp bạn điều trị bệnh cúm và cảm lạnh thông thường.
19. Green Tea and Asthma
Theophylline in green tea relaxes the muscles which support the bronchial tubes, reducing the severity of asthma.
19. Trà xanh và hen suyễn
Theophylline trong trà xanh giúp giãn các cơ bắp mà hỗ trọ các ống phế quản, giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh hen
20. Green Tea and Ear Infection
Green tea helps with ear infection problem.
For natural ear cleaning, soak a cotton ball in green tea and clean the infected ear.
20. Trà xanh và nhiễm trùng tai
Trà xanh giúp chữa vấn đề nhiễm trùng tai.
Để làm sạch tai một cách tự nhiên, nhúng một cục bông gòn vào nước trà xanh và lau sạch tai bị nhiễm bệnh.
21. Green Tea and Herpes
Green tea increases the effectiveness of topical interferon treatment of herpes.
First green tea compress is applied, and then let the skin dry before the interferon treatment.
21. Trà xanh và Herpes
Trà xanh làm tăng hiệu quả của interferon tại chỗ để điều trị herpes.
Trước hết đắp trà xanh, sau đó để cho da khô rồi mới điều trị interferon.
22. Green Tea and Tooth Decay
Green tea destroys bacteria and viruses that cause many dental diseases.
It also slows the growth of bacteria which leads to bad breath.
22. Trà xanh và Decay Răng
Trà xanh tiêu diệt vi khuẩn và vi rút gây ra nhiều bệnh về răng.
Nó cũng làm chậm sự phát triển của vi khuẩn dẫn đến hôi miệng.
23. Green Tea and Stress
L-theanine, which is a kind of amino acids in green tea, can help relieve stress and anxiety.
23. Trà xanh và căng thẳng
L-theanine, một loại axit amin trong trà xanh, có thể giúp giảm bớt căng thẳng và lo âu.
24. Green Tea and Allergies
EGCG found in green tea relieves allergies.
So, if you have allergies, you should really consider drinking green tea.
24. Trà xanh và Dị ứng
EGCG được tìm thấy trong trà xanh làm giảm dị ứng.
Vì vậy, nếu bạn có dị ứng, bạn xem nên uống trà xanh.
25. Green Tea and HIV
Scientists in Japan have found that EGCG (Epigallocatechin Gallate) in green tea can stop HIV from binding to healthy immune cells.
What this means is that green tea can help stop the HIV virus from spreading.
25. Trà xanh và HIV
Các nhà khoa học ở Nhật Bản đã tìm thấy rằng EGCG (epigallocatechin gallate) trong trà xanh có thể ngăn chặn HIV không thể liên kết với các tế bào miễn dịch khỏe mạnh.
Điều này có nghĩa là trà xanh có thể giúp ngăn chặn virus HIV lây lan.

Kinh nghiệm mua dàn âm thanh phù hợp với nhu cầu

Tùy mục đích nghe nhạc, xem phim hay hát karaoke, người chơi có thể sắm được bộ dàn như ý với mức đầu tư từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng.

Trước hết, người chơi cần xác định chính xác nhu cầu sử dụng của mình là nghe nhạc, xem phim hay hát karaoke.

Hệ thống JBL L880. Ảnh: Karelia.

Với những người chơi nghiệp dư, phần lớn có nhu cầu sắm hệ thống “tất cả trong một” (vừa nghe nhạc, vừa xem phim, thi thoảng hát karaoke). Với mục đích sử dụng đa dạng, mức chi phí vừa phải, người chơi cần xác định nó sẽ không thể hay hơn hệ thống chuyên biệt hai kênh, đa kênh hoặc chỉ dùng để hát karaoke.

Với hệ thống đa nhiệm, người chơi nên tập trung đầu tư cho bộ loa chính (loa front) loại tốt và một receiver công suất đủ lớn. Một số dòng loa có thể đảm đương nhiệm vụ này trên thị trường với chất lượng khá như Definitive Technology BP8B (21 triệu đồng), Paradimg Monitor 9V6 (21 triệu đồng), Boston A360 (16,8 triệu đồng), Jamo C607 (15,7 triệu đồng), Klipsch RF 6211 (20 triệu đồng), B&W 684 (23,4 triệu đồng), JBL L880 (26 triệu đồng)… Đây là các dòng loa cột loại vừa, ba đường tiếng, có âm thanh khá tốt, tiếng rộng rãi và vững, bass mạnh, trung âm chi tiết, để nghe nhạc cũng khá, xem phim tốt, kể cả hát karaoke cũng không thành vấn đề. Với hệ thống loa surround, center, subwoofer, người chơi có thể tính đến những series thấp hơn để giảm chi phí song vẫn đảm bảo đủ cấu hình. Để có thể thỉnh thoảng tận dụng bộ dàn này cho hát karaoke, người chơi chỉ cần sắm thêm bàn mix trộn âm thanh, có ngõ vào cho micro là đủ.

Những người chỉ có nhu cầu sắm bộ dàn để nghe nhạc, nên sắm đôi loa tốt để thể hiện tốt âm thanh stereo.

Về tăng âm, tùy theo cấu tạo và thông số kỹ thuật của loa mà chọn ampli công suất phù hợp. Với cặp loa bookshelf nhỏ hai đường tiếng, trở kháng 4-8 ohm, độ nhạy từ 87dB, có thể "đánh" tốt với ampli bán dẫn công suất 80W trở lên hoặc một ampli đèn công suất 30W trở lên. Với loa cột nhiều hơn hai đường tiếng, trở kháng 4-8 ohm, độ nhạy từ 88dB, có thể ghép với ampli đèn công suất trên 50W hoặc ampli bán dẫn công suất từ 120W trở lên. Một số thương hiệu được người chơi chuộng vì chất lượng cao có thể kể đến như Totem, Vienna Acoustics, Reference 3A, ProAc, Sonus Faber, Opera, Elac… vì giá bình dân.

Về ampli, tùy vào thể loại nhạc và gu nghe mà người chơi có thể chọn ampli đèn hay ampli bán dẫn. Ampli đèn thường thiên về thể hiện tình cảm, ngọt ngào và trữ tình; trong khi ampli bán dẫn thường có lực hơn, âm thanh sống động, mạnh mẽ và chi tiết. Những dòng ampli đèn phổ biến trên thị trường có thể kể đến PrimaLuna (Hà Lan), Rogue Audio (Mỹ), Aethetix (Mỹ), Manley (Mỹ), Unison Research (Italy), VTL (Mỹ), T+A (Đức)… Trong khi đó, ampli bán dẫn phổ biến có Audio Analogue (Italy), Luxman (Nhật), Marantz (Nhật Bản), Denon (Nhật Bản), Mod Wright (Mỹ), Ayre (Mỹ), Music Hall (Mỹ), Arcam (Anh), Primare (Thụy Điển), Mclntosh (Mỹ)…

Với nguồn phát, hiện có ba loại, chủ yếu gồm đầu đọc đĩa CD, máy quay đĩa than và các nguồn phát file nhạc số. Tuy nhiên, thị trường đang có sự dịch chuyển lớn trong xu hướng nghe nhạc. Tại CES 2013, nguồn phát với file nhạc số dạng server lưu trữ hoặc streaming từ Internet xuống là chủ yếu, tiếp đến là đĩa than (đĩa LP), nguồn phát CD gần như biến mất ở triển lãm lần này. Điều đó có thể giải thích do sự tiện lợi và chất lượng ngày càng tăng của các file nhạc số đang dần chiếm cảm tình của người nghe nhạc. Không cần có tủ đĩa CD khổng lồ, không phải lọ mọ đi chọn đĩa, thử đĩa ngoài cửa hàng, người chơi chỉ việc nghe thử trên mạng, thích bản nhạc nào có thể trả tiền để tải về máy chủ với chất lượng âm thanh khác nhau, tùy vào chi phí.

Với hệ thống CD có sẵn, có thể lưu trữ vào các music server với chất lượng 1:1, rất thuận tiện khi nghe nhạc, tìm kiếm, lựa chọn. Hầu hết các hãng sản xuất đầu CD đều có phiên bản cho DAC, music server để nghe nhạc số như Music Hall, Wadia, YBA, Musical Fidelity… Chi phí đầu tư ban đầu tùy vào đẳng cấp của thiết bị, có thể chỉ khoảng 10 triệu đồng đến vài chục triệu đồng. Khi sắm dàn nghe nhạc lần đầu hoặc có ý định nâng cấp, người chơi nên cân nhắc đến giải pháp này trước tiên.

Với máy quay đĩa than, tuy tuổi đời công nghệ đã chót 100 năm, song vẫn chưa có chuẩn âm thanh nào vượt qua chất âm thanh analog của các mâm đĩa than. Vì thế, dù “cách rách” và khá mất thời gian trong việc sưu tầm, bảo quản đĩa, những người chơi cầu toàn và khó tính vẫn tìm đến đĩa than như giải pháp tối ưu để thỏa mãn đòi hỏi cao về âm thanh. Hiện nay, trên thị trường Việt Nam, người chơi có thể mua mâm đĩa bình dân của Music Hall, Rega, Pro-Jet, cao cấp hơn là những thương hiệu hàng đầu như ClearAudio, TW Acustic, VPI… với giá bán có thể lên đến vài trăm triệu đồng.

Có một vấn đề cần lưu tâm khi mua sắm dàn nghe nhạc hai kênh, người mua nên dành khoản ngân sách bằng 20% giá thành của hệ thống cho các phụ kiện như dây loa, dây tín hiệu, dây nguồn, chân chống rung, kệ máy… Nếu “cẩu thả” trong việc sử dụng phụ kiện, người chơi có thể phải trả giá đắt khi màn trình diễn của hệ thống dưới mức trung bình, không đạt được một phần nhỏ về phẩm chất âm thanh mặc định của thiết bị.

Bộ dàn xem phim với loa Monitor Audio, receiver Yamaha, TV Samsung, CD Sony, HD Venice. Ảnh: VNAV.

Tùy vào chi phí mà quy mô của mỗi hệ thống xem phim sẽ khác nhau. Với phòng xem vừa và nhỏ, khoảng 15 đến 10 m2 trở xuống, đặc biệt kết hợp với các tính năng khác như phòng khách, người mua nên hướng tới những hệ thống compact nhỏ gọn với ampli kèm đầu đọc Bluray/DVD và dàn loa nhỏ đi kèm. Trong đó, phải kể đến một số hãng điện tử phổ thông có truyền thống sản xuất những bộ dàn xem phim mini như Panasonic, LG, Samsung, Onkyo… Những hệ thống này có thể thỏa mãn người xem không khó tính với cấu hình tối thiểu của hệ thống "rạp hát tại gia". Trong tầm giá 15 đến 20 triệu đồng/bộ, người chơi khó có thể đòi hỏi cao hơn ở những hệ thống "mini” như vậy.

Những người chơi có phòng xem phim riêng biệt trên 30m2 và sẵn lòng bỏ ra khoản ngân sách tương đối có thể đầu tư hệ thống lớn với khả năng tái hiện âm thanh không kém ngoài rạp hát, rạp chiếu phim. Trước tiên, phụ thuộc vào kích thước và nhu cầu đầu tư mà người chơi có thể lựa chọn những giải pháp loa xem phim 5.1, 6.1, 7.1, 8.1 hay 9.1 hoặc nhiều hơn nữa, tùy vào cấu hình của receiver xem phim. Về lý thuyết, càng nhiều kênh âm thanh, âm thanh tái tạo càng sống động, hấp dẫn. Tuy nhiên, để làm được điều này, cần có sự đồng bộ từ cấu tạo của đĩa phim đến hệ thống loa, cách bố trí, lắp đặt. Thông thường, receiver hiện đại của Pioneer, Denon… đã tích hợp một số phần mềm tự động căn chỉnh âm thanh, chọn vị trí kê đặt loa tối ưu. Người chơi chỉ cần tuân thủ theo đúng trình tự do máy hướng dẫn là có thể chọn được vị trí tối ưu cho hệ thống loa. Với những người cầu kỳ, có thể mua những bộ ampli công suất nhiều đường tiếng của Bryston, Arcam, Mcltosh… và sử dụng thiết bị xử lý tín hiệu đa kênh processor riêng. Thậm chí, nhiều người còn tìm đến những hệ thống khuyếch đại đa kênh bằng đèn điện tử để thỏa mãn thú chơi.

Hiện nay, trên thị trường, một số dòng loa lớn, thích hợp cho hệ thống âm thanh "rạp hát tại gia" phải kể đến Definitive Technology, Revel, B&W, Klipsch, Chario… Với những hệ thống này người chơi có thể phải chi tối thiểu từ 100 đến vài trăm triệu đồng, chỉ riêng phần loa.

Với phần nguồn phát, các đầu HD đang chiếm ưu thế nhờ tính tiện lợi, chi phí đầu tư hợp lý và nguồn phim phong phú. Nếu muốn xem hình ảnh chất lượng cao hơn, đầu đọc đĩa Bluray sẽ thỏa mãn yêu cầu này, song hiện nguồn phim Bluray chưa nhiều.

Theo Nghe Nhìn Việt Nam/VnExpress.

Công suất Amplifier

CÔNG SUẤT AMPLI: THỰC VÀ ẢO
Cách quảng cáo công suất của một sản phẩm ampli trên thị trường hiện nay quả là khá tuỳ hứng. Một bộ dàn mini rất … mini, chỉ nặng khoảng mươi cân cả loa mà công suất ra được quảng cáo hàng ngàn oát (!?). Thực chất công suất trên các bộ dàn mini được gọi là công suất nhạc đỉnh đầu ra hay PMPO (Peak Music Power Output). Trên thực tế công suất PMPO thường lớn gấp 20 đến 50 lần cống suất thực của ampli đó. Có nghĩa là một bộ dàn mini quảng cáo công suất 2000W PMPO thì công suất thực tế của nó chỉ vào khoảng 40 – 100W mà thôi.
Công suất ra thực sự của một ampli – RMS (Root Mean Squared) đuợc tính bằng điện áp trên tải loa nhân với dòng điện qua tải loa đó, ví dụ như trên hai đầu của một chiếc loa 8 ohm có điện áp xoay chiều 8V và dòng qua tải là 1A thì công suất thật sẽ là 8W. Trong thực tế, để biết công suất thật ở một mức volume nào đó, ta có thể làm như sau: dùng một voltmetre xoay chiều đo trực tiếp điện áp trên hai đầu cọc loa khi máy đang chạy và áp dụng công thức Công suất thật = U2/R
Trong đó: U là điện áp.
R là trở kháng loa.
Tất nhiên phép đo này có sai số lớn vì tín hiệu âm thanh luôn luôn thay đổi nên chỉ có tác dụng tham khảo. Muốn có giá trị chính xác, bạn cần có những thiết bị phức tạp hơn như: Máy tạo sóng âm tần, voltmetre điện tử, điện trở mẫu.
Bạn cũng nên nhớ rằng bất cứ một thiết bị tiêu thụ điện nào cũng có hiệu suất nhất định. Đối với ampli cũng vậy, tuỳ theo mạch công suất của ampli hoạt động theo chế độ nào: class A, B hay AB mà hiệu suất có thể thay đổi nhưng hiệu suất bao giờ cũng nhỏ hơn 100%. Nói cách khác, công suất của một amopli luôn luôn nhỏ hơn công suất tiêu thụ điện của nó. Vậy mà cũng có nững ampli quảng cáo công suất ra kiểu như 150W x 2 kênh trong khi công suất tiêu thụ toàn máy chỉ là 100W (công suất ra lớn gấp 3 làn công suất tiêu thụ), thật vô cùng phi lý!
CÔNG SUẤT LỚN CÓ PHẢI LÀ HAY?
Công suất của một ampli là lượng, âm thanh của một ampli như thế nào lại là chất, hai khái niệm không thể đánh đồng. Tuy nhiên, không thể phụ nhận một điều rằng các hãng chế tạo ampli thường có nhiều dòng sản phẩm để đáp ứng túi tiền của nhiều đối tượng. Theo quan niệm thiết kế của nhiểu hãng, ampli công suất càng lớn, càng đắt tiền, thì càng được chú trọng vấn đề nâng cao chất lượng trong thiết kế, điều này là hoàn toàn đúng đối với ampli bán dẫn. Nói cách khác, cùng một mẻ đẻ ra, ampli bán dẫn nào có công suất lớn hơn thường là âm thanh hay hơn.
Với ampli đèn, vấn đề không hoàn toàn như thế. Chất lượng âm thanh của một ampli đèn phụ thuộc chủ yếu vào thiết kế mạch, chất lượng bóng đèn, biến áp và các phụ kiện. Một ampli 300B công suất ra 7W có thể âm thanh quyến rũ hơn nhiều so với một ampli khổng lồ hàng mấy trăm oát. Đừng bao giờ nghĩ ampli đèn công suất lớn thì tiếng luôn hay hơn công suất nhỏ. Khi chơi ampli đèn, nếu đã có loa độ nhạy cao, bạn hãy dành tiền đầu tư vào một ampli công suất nhỏ có âm thanh hay thì tốt hơn là mua một ampli công suất lớn không cần thiết.  
BẠN CÓ CẦN CÔNG SUẤT LỚN?
Công suất lớn đến bao nhiêu là vừa? Có phải công suất ampli càng lớn thì càng tốt hay không?
Phải chăng công suất là thông số kỹ thuật quan trọng nhất của một chiếc ampli? Những người nghe có kinh nghiệm cho biết: với một cặp loa 8 ohm, có độ nhạy trung bình, khoảng 90 dB và một phòng nghe rộng chùng 20 m2 thì công suất ampli cần thiết để nghe ở mức dễ chịu chỉ cần khoảng 20 – 25 W RMS là đủ và tối đa cũng chẵng vượt quá 40W (công suất thật), trừ khi bạn muốn chiếc ghế xô – pha bạn ngồi phải rung lên theo tiếng nhạc thì mới cần lớn hơn. Như vậy, thực chất chúng ta vẫn thường đầu tư vào những chiếc ampli có công suất quá dư so với yêu cầu sử dụng thông thường. Với phòng nghe có kích thước 25 – 30 m2, loa 90 dB và mức nghe to vừa phải, bạn sắm một chiếc ampli bán dẫn công suất thật 60 – 70 W là đạt yêu cầu.
NHÂN TỐ QUYẾT ĐỊNH VIỆC LỰA CHỌN CÔNG SUẤT AMPLI
-Độ nhạy và trở kháng của loa:
Loa có độ nhạy càng cao thì chỉ cần ampli có công suất nhỏ.Ngược lại những loại loa được coi là “cứng đầu”, trở kháng thấp khoảng 4 Ohm, độ nhạy dưới 90 dB cần ampli có công suất lớn, dòng ra lớn (thường là loại nhiều sò cống suất lắp song song).
Kích cỡ và cách bố trí của phòng nghe:
Một căn phòng lớn hoặc chứa nhiều đồ đạc thường đòi hỏi công suất ampli lớn hơn căn phòng nhỏ và ít đồ đạc. Bởi âm thanh chúng ta nghe được là tổng hợp của các âm thanh đi trực tiếp từ loa và các âm phản xạ tường, trần, sàn nhà … Phòng nghe càng rộng, đồ đạc càng nhiều càng gây suy hao âm thanh phản xạ, tạo ra cảm giác nghe bé hơn phòng nhỏ.
Khoảng cách từ loa đến tai người nghe:
Nhân tố này không phụ thuộc vào kích thước của phòng nghe. nếu bạn ngồi xa loa, thậm trí trong một căn phòng nhỏ bạn vẫn phải cần công suất ampli lớn hơn.
Cường độ âm thanh bạn thường nghe:
Bạn thích loại nhạc nhẹ nhàng tình cảm hay bạn thích nghe nhac heavy rock? Nếu nhạc nhẹ bạn cần công suất nhỏ hơn, còn đối với nhạc rock, âm thanh phải đủ lớn mới làm cho các fan của dòng nhạc này “phê” được.
HIỆU SUẤT CỦA AMPLI: Ampli class A:
Có hiệu suất vào khoảng 15% – 20%, tức là tiêu thụ 100W điện chỉ đưa ra công suất ra loa tối đa là 20W, 80% năng lượng còn lại bị tiêu tán dưới dạng nhiệt nên khi chạy rất nóng. Bù lại class A có độ méo cực nhỏ và âm thanh tự nhiên nhất. Ampli class B:
Có hiệu suất vào khoảng 70 – 80%, tức là tiêu thụ 100W điện sẽ đưa ra công suất ra loa tối đa 80W, 20% năng lượng còn lại bị tiêu tán dưới dạng nhiệt nên khi chạy rất mát. Nhưng class B có độ méo lớn và âm thanh không hay nên ít được dùng trong các mạch audio cao cấp. Ampli class AB:
Có hiệu suất vào khoảng 45 – 60%, tức là tiêu thụ 100W điện sẽ đưa ra công suất ra loa tối đa được 60W. Class AB là chế độ trung gian giữa class A và class B, công suất ra lớn hơn class A và độ máo nhỏ hơn class B. Class AB hiên được dùng trong hầu hết các ampli bán trên thị trường.
Vì vậy, khi mua ampli, muốn có công suất lớn hơn, bạn nên chọn ampli nào to, nặng, có công suất tiêu thụ điện lớn thì đó mới là cơ sở để có công suất ra loa thực sự.
Theo Tạp chí Nghe Nhìn
Loa cho Home Theater
Thay vì tập trung vào phân tích thiết bị quan trọng nhất của hệ thống, chúng ta hãy nghiên cứu vấn đề quan trọng nhất khi xây dựng hệ thống, đó là tìm ra loa thích hợp với phòng, với ampli và với chính xác các loa. Công việc này chiếm nhiều công sức nhất của người chơi khi xây dựng bộ dàn; nhưng chẳng có gì mất mà không được nên phần thưởng dành cho bạn sau những vất vả ấy cũng rất xứng đáng. Hơn nữa, dàn loa còn là đối tượng mà bạn tiếp xúc thường xuyên nhất…Nói như vậy không có nghĩa vai trò của loa là quan trọng nhất trong hệ thống là có nghĩa là bạn nên dành thời gian và tiền bạc cho loa một cách thích đáng. Để tìm được loa phù hợp, tốt nhất bạn nên nghe thử loa trong chính căn phòng của mình và phải đặc biệt chú ý đến tính thống nhất giữa phòng nghe ampli và loa. Bạn nên tham khảo những người có kinh nghiệm. Những lời khuyên đó sẽ giúp bạn rất nhiều trong công việc chọn loa, nhưng quyết định cuối cùng vẫn là đôi tai của chính bạn. Bạn cần nhớ là phòng đặt bộ dàn có ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh hơn bất cứ thiết bị nào. Trong thực tế, cùng một bộ dàn nhưng ở phòng này nghe rất hay nhưng chuyển sang phòng bên cạnh lại có thể nghe rất dở.
HỆ THỐNG LOA 5.1

Muốn hiểu được yêu cầu phức tạp để đạt được sự hài hoà giữa loa và phòng cũng như giữa loa và ampli, chúng ta bắt đầu bằng những vấn đề cơ bản nhất. Hiện nay, mô hình loa thịnh hành nhất trong dàn home theater là mô hình 5.1, gồm một cặp loa trước, một loa center và một cặp surround cộng với một loa siêu trầm dành cho kênh tần số thấp. Các loa trước thường là loa cột và chiếm nhiều diện tích nhất trong hệ thống. Bạn cũng có thể thay thế bằng các loa vệ tinh nhỏ hơn nhưng âm thanh của chúng thường không bằng các loa đứng cao to. Một số loa trước là loa đứng có bộ công suất bên trong (còn gọi là powered). Với loại loa này, bạn không cần dùng đến loa siêu trầm bên ngoài nên tiết kiệm được chi phí và diện tích nhà nhưng bạn không có cơ hội thay thế và nâng cấp bộ siêu trầm, nên trước khi mua bạn cần cân nhắc tất cả các yếu tố này.

Loa center (kênh trung tâm) có vai trò vô cùng quan trọng trong hệ thống home theater bởi vì kênh này thể hiện hầu hết tất cả phần lời thoại trong phim. Loa center thường có dạng thùng nằm ngang trong đó có 2 đến 3 loa con. Kiểu thiết kế này giúp bạn đặt loa ở vị trí trên hoặc dưới tivi dễ dàng hơn. Nếu kênh trung tâm không cùng dòng hoặc cùng thương hiệu với loa trước thì bạn phải xem nó có phối hợp tốt với loa trước không. Sự hài hoà về dải âm, âm sắc, … giữa loa trung tâm và các loa sẽ giảm thiểu những trục trặc khi hệ thống phối hợp trình diễn. Nhiều người nghe có kinh nghiệm cho biết nên chọn loa trước và loa center cùng hãng hoặc cùng dòng để nâng cao hiệu quả âm thanh.

Loa surround thông thường dùng hai loa con (1 treble, 1 mid-bass) đặt trong thùng. Một số thùng loa surround khác lai dùng tới 4 loa và đặt chéo góc với nhau nhằm tạo ra góc toả âm lớn hơn, nâng cao hiệu quả âm thanh surround.
Loa siêu trầm (subwoofer) là “chuyên gia” về các tần số thấp trong hệ thống. Nhờ mạch lọc thấp (LFE) trong receiver hoặc lắp trong chính loa này, các tầng số thấp sẽ được đưa vào bộ công suất riêng của subwoofer để khuếch đại và phát ra các tầng số thấp phục vụ cho cả hệ thống. Những âm thanh trầm hùng, những tiếng nổ rền vang rung chuyển cả căn phòng chính là nhờ subwoofer. Tần số cắt của các hệ thống theo tiêu chuẩn THX là 80Hz, tức là các âm thanh có tầng số thấp hơn mức này sẽ được mạch lọc LFE chuyển đến loa siêu trầm.

Ngày nay, phần lớn loa siêu trầm trong dàn Home – cinema là loa điện (active), tức là loa được đánh bằng chính ampli lắp bên trong nó. Do vậy, chúng chỉ cần tín hiệu mức thấp từ receiver. Nguợc lại, các loa siêu trầm không có điện (passive) lại có đầu vào tín hiệu mức cao để đấu trực tiếp vào lối ra loa của receiver. Một chiếc loa siêu trầm tốt sẽ có một số nút chỉnh mức tần số cắt và chỉnh cường độ tiếng trầm. Các nút này có tác dụng hiệu chỉnh hoàn hảo nhất sự phối hợp giữa loa siêu trầm với các loa còn lại. Hai tiêu chuẩn quan trọng nhất về loa mà bạn cần lưu ý khi kết hợp loa với một ampli là ampli và trở kháng. Độ nhạy cho bạn biết mức thanh áp của loa (đo bằng decibel) khi loa được cung cấp ở một công suất nhất định (thường là 1W). Loa càng nhạy, càng dễ đánh và không kén ampli. Còn trở kháng là đại lượng (đo bằng Ohm) thể hiện mức độ cản trỡ dòng điện của một loa đối với ampli. Trở kháng loa càng thấp thì ampli càng khó tải. Loa có trở kháng và độ nhạy thấp có thể gây khó khăn cho nhiều receiver và ampli công suất, nhất là loại ampli không có nhiều sò đấu song song ở tầng ra
Định dạng âm thanh của CD và DVD

Vẫn còn đó những CD ngày nào một thời làm mê hoặc các fan âm nhạc. Âm thanh stereo nổi bật hơn nhờ vào kỹ thuật số hóa các tín hiệu. Xuất hiện đầu thập niên 80, nó đã nhanh chóng chinh phục người nghe trên khắp thế giới. Tuy nhiên âm thanh cho các CD và VCD bây giờ không đơn thuần chỉ 2 kênh với 44.1 Khz tần số lấy mẫu. Ngành công nghệ ghi âm đã mang đôi hài vạn dặm, đi một bước dài trong kỹ thuật định dạng âm thanh. Rất nhiều hãng đã phát minh các định dạng mới mà âm thanh nó cung cấp dù trên DVD hay CD đạt đến độ diệu kỳ.

Dolby Laboratories, một công ty chuyên về nghiên cứu và phát triển các hệ thống xử lý tín hiệu âm thanh, luôn tiên phong trong việc đưa ra các kỹ thuật và các dạng chuẩn mà tới giờ đỉnh điểm của nó là tạo ra một định dạng âm thanh 7.1 kênh tách biệt. Người nghe nhạc trước đây đã khá thích thú với kỹ thuật Dolby Surround thì nay bị chinh phục hoàn toàn bởi kỹ thuật Dolby Digital vô cùng tinh tế.

Nếu như Dolby Surround chỉ tạo cảm giác ảo với âm vòm thì Dolby Digital đã là một cú ngoạn mục khi lần đầu vào năm 1992 đã thực hiện thành công việc tái tạo âm thanh 5 kênh ( 2 kênh trước trái phải, 1 kênh giữa, 2 kênh surround) với đầy đủ các dải tần tách biệt, cộng thêm một kênh đặc trách âm siêu trầm (subwoofer). Thoạt tiên người ta chỉ biết đếm “dạng âm” này trong các rạp chiếu bóng, nhưng nay với xu hướng phục vụ giải trí gia đình, kỹ thuật đã được ứng dụng cho các DVD và trên cả các CD nhạc. Với các xuất phẩm Harry Poster hoặc Trân Châu Cảng ( Pearl Harbor) người ta sẽ nghe được tiếng rít của cây chổi thần hay tiếng đại bác gầm gừ từ xa đến gần thực hơn, hình tượng hơn.

Đối với âm nhạc, những ai thích nghe 2 kênh thì nay sẽ được thỏa mãn hơn với kỹ thuật ghi âm theo kiểu DSD (Direct Stream Digital), một công nghệ của Sony thực hiên trên SACD (Super Audio Compact Disk), ghi tín hiệu bằng phương pháp nén thiểu tổn (lossless compression) với tần số lấy mẫu đạt đến 2,8 Mhz. Đơn giản hơn thì có HDCD (High Definition Compatible Digital), một kỹ thuật mới của Microsonics, mã hoá 20 bit vào kênh 16 bit của CD truyền thống, cũng đã được áp dụng vào CD nhạc, cho một dải động dài hơn và âm thanh chi tiết hơn.

Những ai mê không khí của một buổi hòa nhạc với đầy đủ các ban bệ, thì các hãng đĩa như Chesky, ALX, nhờ ứng dụng kỹ thuật Dolby Digital 5.1, toàn bộ các âm của những nhạc cụ được phân bổ rõ ràng chi tiết nhất sẽ mang đến bạn “hương vị” bay vòng, bao phủ của âm thanh khiến bạn có cảm giác như đang ngồi trong sảnh đường của một nhà hát lớn. DTS được xem như một đối thủ đáng gờm hiện nay của Dolby Labs, sẵn sàng cạnh tranh trong các lĩnh vực từ âm nhạc, các soundtrack cho phim đến hệ thống phát thanh và các thiết bị xách tay. Về mặt cơ bản DTS cũng cho ra 5.1 kênh như Dolby Digital nhưng tốc độ truyền dữ liệu nhanh hơn (754 hoăc 1509 kbps) và độ nén ít hơn khiến nó được các nhà làm phim tỏ ra ưu ái và logo Dts được in trên các vỏ hộp như sự bải tín về mặt chất lượng âm thanh.

Nhằm đáp ứng các tiêu chí định dạng, các nhà sản xuất thiết bị điện tử cũng lao vào cuộc, phát minh ra các chip giải mã các chuẩn ấy. Một ampli hay một đầu DVD ngày nay phải tương thích tất cả các dạng chuẩn hiện có trên thế giới. SACD, DVD-A, HDCD, Dolby Prologic, Dolby Surround EX, Dolby Digital 5.1/7.1, DTS5.1,DTS-ES Matrix6.1,DTS-ES Discrete 7.1 Rồi một chuẩn khác nghiêm ngặt hơn chẳng những về âm thanh mà còn cả hình ảnh, môi trường chung quanh là THX của hãng Lucas film. Denon, một hãng chuyên sản xuất thiết bị nghe nhìn cao cấp cũng đã sửa soạn cho định dạng Blu-Ray cho sản phẩm của mình trong thời gian tới . Hãng loa Jamo của Đan Mạch lần đầu trên thế giới tung ra bộ loa D7PTX đáp ứng các tiêu chuẩn mới của THX Ultra 2 cho hệ thống Home Cinema.
Vâng, rất đa dạng, rất tinh vi và vô tận, khi mà nhu cầu thích lãm của con người ngày một cao thì chúng ta vẫn còn được chứng kiến và thưởng thức những thành quả sáng tạo không ngừng của các nhà nghiên cứu và sản xuất thiết bị âm thanh, hình ảnh.

theo: Luận ngữ âm

Luyện nghe tiếng Anh bằng máy nghe nhạc MP3

Vấn đề mấu chốt trong việc này là tìm đâu ra một chương trình dạy đàm thoại tiếng Anh dưới dạng một file âm thanh thông dụng (wav, mp3…). Bài viết ở này sẽ giúp bạn tìm ra một file như vậy, cũng như hướng dẫn cách thức để đồng thời hiển thị phần text theo kiểu karaoke.

Luyện nghe tiếng Anh bằng máy nghe nhạc mp3 tiện lợi ở chỗ bạn có có thể mang máy theo mình bất cứ nơi đâu do tính chất nhỏ gọn và nhẹ của nó. Kinh nghiệm sau đây sẽ giúp bạn thực hiện việc này một cách dễ dàng và hiệu quả hơn.

CHỌN THIẾT BỊ:

Ngày nay có rất nhiều thiết bị nghe nhạc nén cầm tay như điện thoại di động, máy PDA, máy PMP (Portable Media Player), và các loại flash USB có khả năng phát nhạc. Tất cả các thiết bị trên đều có thể sử dụng cho việc luyện nghe. Nếu bạn đã có một máy nghe nhạc thì không cần thiết phải đổi máy mới, nhưng nếu bạn dự định mua một thiết bị nghe nhạc phục vụ cho nhu cầu học ngoại ngữ thì nên cân nhắc các yếu tố sau:
- Không nên mua các loại máy không có thương hiệu (thường là của Trung Quốc) vì những loại này chất lượng rất kém, chỉ dùng được vài tháng là hỏng. Những loại này bày bán rất nhiều trên thị trường. Cách nhận diện chúng rất đơn giản. Nhiều máy nghe nhạc có tên hãng sản xuất là Sony hay một tên tuổi nổi tiếng nào đó, phía sau ghi rõ ràng dòng chữ “Made in Japan”, nhưng giá lại chỉ có vài trăm ngàn đồng một máy thì đó đích thị là hàng nhái, bạn không nên mua. Các máy nghe nhạc của các hãng tên tuổi thường có chất lượng rất cao nhưng giá cũng không hề dễ chịu. Tốt nhất nên chọn các dòng máy của Đài Loan, Singapore, Hàn Quốc. Cũng có thể chọn máy Trung Quốc vì lý do tài chánh, nhưng nhất thiết phải là hàng có tên tuổi rõ ràng. Nên mua ở các nhà phân phối. Ví dụ JVJ (Singapore) do Bách Khoa Computer phân phối, SAFA (Hàn Quốc) do công ty Hoàn Vũ phân phối…
Để học ngoại ngữ  hiệu quả cần kết hợp việc nghe và nhìn. Tất nhiên nếu chỉ luyện nghe thì bạn không cần quan tâm đến điều này. Các máy sử dụng màn hình công nghệ LCD (như điện thoại di động, PDA…) không thích hợp cho việc này lắm vì nếu đèn sáng liên tục sẽ rất tốn pin, còn nếu tắt đèn nền sẽ khó đọc hoặc không đọc được gì. Tốt nhất nên chọn màn hình công nghệ OLED (phát quang điện tử), loại màn hình này sáng liên tục trong quá trình bật máy, độ sáng cao, ít tốn pin. Trên thị trường hiện nay, máy JVJ X9 có lẽ là thích hợp cho việc học ngoại ngữ nhất vì sử dụng màn hình OLED, có khả năng chạy chữ như karaoke và có thể lập lại một đoạn bất kỳ.
Về bộ nhớ máy, nếu không có nhu cầu nhiều về lưu trữ, bạn chỉ cần chọn loại 128 MB hay 256 MB là đủ vì file âm thanh chứa giọng nói thường có kích thước khá nhỏ.

 CHỌN GIÁO TRÌNH:

Có vô số giáo trình tiếng Anh cả trong và ngoài nước trên thị trường. Giáo trình English Study của trung tâm vi tính Đồng Nai hiện được nhiều người lựa chọn nhất. Chương trình chỉ có một CD, bao gồm từ điển, văn phạm và hai chương trình luyện nghe phổ biến là Headway và American Streamline. Bài viết này sẽ giúp bạn đưa toàn bộ hai chương trình luyện nghe trên vào máy nghe nhạc.
Chương trình English study (ES) cho phép cài đặt dễ dàng với giao diện tiếng Việt hoàn toàn nhưng khuyết điểm của nó là bắt buộc người dùng phải bỏ đĩa CD gốc vào ổ thì mới cho phép chạy. Để giải quyết điều này, bạn cần làm theo các bước sau: sau khi cài đặt xong chương trình, copy thư mục DATA, Voices, Headway và AmericanStreamline từ đĩa CD vào thư mục đã cài đặt chương tình (tùy phiên bản mà các thư mục có thể khác nhau. Nếu không có kinh nghiệm, bạn có thể chép đè tất cả các thư mục trong đĩa cài vào đĩa cứng). Vào thư mục cài đặt chương trình, mở file ENGSTD.INI, sửa dòng Data=E:\ (E là ổ đĩa CD) thành Data=. (dấu chấm). Sửa dòng Voices=… thành Voices=Voices rồi lưu lại. Từ giờ bạn có thể sử dụng chương trình mà không cần đến đĩa cài đặt nữa.

ĐƯA CÁC BÀI ĐỌC VÀO MÁY NGHE NHẠC:

Để đưa giáo trình Headway vào máy, đầu tiên bạn phải có file âm thanh dạng wave lưu trữ các bài đọc. Đối với chương trình American Streamline, bạn cũng làm tương tự. English Study lưu giữ các file âm thanh trong thư mục Headway nhưng với một định dạng lạ (.lis), các chương trình nghe nhạc thông thường không đọc được định dạng này. Lý do việc các giáo trình luyện nghe thường mã hóa bài đọc dưới một định dạng lạ là vì nhà sản xuất không muốn người sử dụng có thể chép các bài đọc của họ để nghe riêng.
Đầu tiên bạn chạy English Study, chọn mục Luyện nghe theo Headway. Chọn bài đọc cần nghe, nếu không rõ thì xem trong phần trợ giúp của chương trình. Bấm nút Play để nghe. Lúc này bạn vào thư mục cài đặt của chương trình sẽ thấy file headway.wav là file lưu trữ bài đọc dưới dạng wave, các chương trình nghe nhạc có thể hiểu được dạng này. File headway.wav là file tạm của chương trình và chỉ tồn tại khi có một bài đọc nào đó đang phát. Bạn hãy copy file này đến một thư mục khác, đổi tên nó thành một tên khác để tránh việc trùng tên có thể làm mất file sau này. Làm tương tự như vậy đối với các bài đọc khác.
Đa số các máy nghe nhạc có hỗ trợ ghi âm đều đọc được định dạng wav, nhưng cũng có một số khác không làm được điều này. Nếu máy của bạn không đọc được định dạng wav, hãy chuyển đổi chúng thành một định dạng khác như mp3, là định dạng mà tất cả các máy chơi nhạc nén đều đọc được. Có nhiều chương trình chuyển đổi, nên chọn chương trình hỗ trợ chuyển hàng loạt (batch), chẳng hạn như Total Video Converter (www.effectmatric.com – dùng thử 15 ngày, sau khi hết hạn có thể xóa thông tin của nó trong registry để dùng tiếp).
Việc còn lại là copy các file âm thanh vào máy nghe nhạc. Nếu là định dạng wav, một số máy có thể không cho phép bạn đặt các file ở thư mục gốc mà phải đặt trong một thư mục đặc biệt tùy loại máy (thường là thư mục chứa file ghi âm, tham khảo tài liệu đi kèm máy để biết phải đặt file wav ở đâu). Đối với máy JVJ, file mp3 có thể đặt ở bất kỳ thư mục nào trên máy, còn với file wav, bạn hãy tạo một thư mục có tên là FM trên ổ đĩa (nếu chưa có sẵn), rồi lưu các file wav ở đây.

 ĐỒNG BỘ VĂN BẢN:

Việc đồng bộ văn bản giúp bạn có thể nghe đồng thời đọc được các dòng văn bản của bài test chạy trên màn hình (tương tự như karaoke). Việc làm này có thể hơi mất thời gian và không cần thiết trong một số trường hợp, tuy nhiên nếu muốn, bạn có thể thực hiện như sau:
Chỉ một số loại máy nghe nhạc hỗ trợ hiển thị lời bài hát theo nhạc (như máy của JVJ, JXD…). Để đồng bộ lời, bạn copy phần văn bản của bài đọc và dán chúng vào một file text bằng chương trình Notepad. (Mở hộp thoại Run, gõ notepad, bấm Enter). Sau đó tiến hành đồng bộ lời, tham khảo tài liệu đi kèm máy để biết cách làm.
Từ bây giờ bạn có thể luyện nghe bất cứ lúc nào và nơi nào. Nếu các file âm thanh thuộc định dạng mp3, bạn có thể nghe trong mục music, nếu là định dạng wav bạn phải chọn mục Voice trên menu chính của máy mới nghe được.
hy vọng phương pháp này sẽ giúp các bạn nghe tốt hơn !!

Theo Hoctienganh.info

5 loại hải sản tráng dương

Không chỉ là món ăn ngon miệng, các loại hải sản như bào ngư, cầu gai, sò huyết... còn giúp đàn ông tăng cường 'sinh lực' theo quan niệm dân gian.

1. Bào ngư

Theo quan niệm dân gian, bào ngư là món đại bổ, có tác dụng trong việc tăng khí, hạ nhiệt, bổ thận, chống suy nhược cơ thể, bổ mắt. Đặc biệt, bào ngư rất tốt cho  phái mạnh vì tác dụng tráng dương, tăng cường sinh lực. Bào ngư có vỏ cứng, hơi dẹp, quanh mép có các lỗ nhỏ để thở, thịt bào ngư là một khối săn chắc, có thể dùng khi còn tươi hay khô đều được. Ở nước ta, bào ngư sống nhiều ở các đảo như Cô Tô, Hạ Long, Khánh Hòa, Côn Đảo, Phú Quốc...

Mặc dù là một loại hải sản mắc tiền, có giá trị cao về kinh tế, tuy nhiên vì là một vật phẩm tráng dương, tăng cường sinh lực nên bào ngư rất được phái mạnh ưa chuộng. Bào ngư thường được chế biến thành nhiều món như: nấu soup, hầm, xào, nấu cháo hoặc kết hợp với các nguyên liệu khác như: bào ngư hầm nấm đông cô, bào ngư bông cải sốt dầu hào, bào ngư hầm nấm và thịt nạc heo, bào ngư hầm cháo bồ câu...

2. Sò huyết

Không giống như bào ngư, sò huyết là một loại hải sản rất thông dụng, nhưng về mức độ bổ dưỡng thì không hề thua kém. Theo Đông y, sò huyết là món ăn giúp chữa bệnh tăng huyết áp, suy nhược cơ thể, lao phổi, giúp bổ huyết và chữa chứng thiếu máu...

Sò huyết còn được xem như là một loại thuốc tự nhiên làm tăng thêm hương vị cho tuần trăng mật của các cặp đôi. Những món ăn như: sò huyết nướng tái, xào me hay cháo sò huyết trứng vịt muối... còn được quý ông truyền tai nhau như là một dược liệu giúp tăng cường sinh lực hiệu quả nhất.

3. Cầu gai

Có nơi gọi là nhum biển hay nhím biển, được ví như là nhân sâm của biển vì những tác dụng của nó, theo nghiên cứu của y học thì cầu gai là một món ăn tăng cường canxi rất hữu ích cho cơ thể. Bên cạnh đó, nó còn có tác dụng bổ thận, tráng dương, tăng cường sinh lực cho phái mạnh.

Ở Việt Nam, cầu gai có nhiều ở các vùng biển Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Phú Quốc... Người ta thường chế biến cầu gai thành nhiều món ăn ngon, như cầu gai ăn sống với cải bẹ xanh, mù tạt, cầu gai nấu cháo, nướng mỡ hành....

4. Tu hài

Tu hài còn có tên gọi khác là ốc vòi voi, chúng thường sinh sống ở các bãi cát ngầm hay bãi cát có san hô. Ở nước ta, chúng có nhiều ở vùng biển ở các tỉnh như Hải Phòng, Quảng Ninh, Khánh Hòa.. đây là một loại hải sản quý hiếm và có giá trị kinh tế cao.

Tu hài có hình dáng sinh động kỳ lạ, trong quan niệm của người Việt Nam là ăn gì bổ nấy nên tu hài được cho là món ăn bổ dưỡng, tốt với nam giới, có tác dụng cải thiện rõ rệt khả năng sinh lý. Những món ăn được chế biến từ tu hài như: nấu cháo, luộc, hấp, nướng mỡ hành hay ăn sống với mù tạt… thường đậm đà, có hương vị thơm ngon nên rất được nhiều người ưa thích.

5. Hàu

Trái với vẻ bên ngoài xấu xí, hàu được đánh giá là một món ăn cao cấp vì thịt ngọt, giàu dinh dưỡng. Nó là nguyên liệu để chế biến thành nhiều món ăn ngon và nổi tiếng như: cháo hàu, hàu ăn sống, hàu chiên giòn, hàu nướng phô mai...

Theo y học cổ truyền, thịt hàu có vị ngọt hơi mặn, tính mát, không độc, ăn vào trị được chứng mất ngủ do nhiệt, người nóng khô khát, hoa mắt, chóng mặt, phụ nữ rối loạn tiền mãn kinh, phụ nữ sau sinh thiếu sữa. Đối với nam giới có chứng di mộng tinh, hoạt tinh, yếu sinh lý, liệt dương, hiếm muộn… thì hàu là một thực phẩm giúp phục hồi sinh lý, tráng dương, bổ tinh rất công hiệu.

Thuyết 6-3 của ông chủ Bảo Tín Minh Châu

Kinh doanh cũng như trong cuộc sống, chúng ta phải hài hòa 6 mối quan hệ và 3 tiêu chí:

1. Quan hệ với gia đình (làm trọn chữ Hiếu và Nghĩa). 

    Gia đình có hạnh phúc thì mình mới hạnh phúc, mới sáng tạo và cống hiến cho xã hội.

2. Quan hệ với cộng sự. 

    Không nên coi nhân viên với mình là quan hệ ông chủ và người làm thuê mà là cộng sự. Coi công ty như gia đình, mọi người đối với nhau như người thân. Trong công việc phải chuyên nghiệp.

3. Quan hệ với khách hàng. 

    Khách hàng là người mang lại giàu có cho mình. Đừng biến khách hàng thành đối tượng khai thác lợi nhuận đơn thuần. Phải biết mang lợi ích đến cho họ. Bất cứ sản phẩm nào mình phải quan tâm lợi ích khách hàng. Coi khách hàng như người thân tư vấn một cách chân thành.

4. Quan hệ với bạn hàng, đồng nghiệp. 

    Muốn thành công phải có bạn hàng. Coi bạn hàng là đối tác, không phải đối thủ. Triết lý trong kinh doanh là “Biến thương trường thành hội trường” (nơi đồng nghiệp giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm kinh doanh), “Biến đối thủ thành đối tác” (mỗi doanh nghiệp có thế mạnh riêng đều có thể hợp tác kinh doanh, cùng có lợi).

5. Quan hệ với xã hội. 

    Kinh doanh phải có môi trường mà xã hội là môi trường. Phải tương tác tích cực với môi trường kinh doanh, với cộng đồng. Hãy chia sẻ một phần lợi nhuận kinh doanh của mình với những người gặp khó khăn, hoạn nạn trong xã hội.

6. Quan hệ với Nhà nước. 

    Một doanh nghiệp muốn thành công, mỗi con người muốn sống bình yên thì không thể không tôn trọng pháp luật.

Bên cạnh đó muốn cuộc sống tốt đẹp, mỗi chúng ta phải dựa vào thế chân kiềng, với 3 tiêu chí: Văn hóa, sức khỏe và kinh tế. Văn hóa lành mạnh; sức khỏe tốt, kinh tế ổn định.